امتياز عليخان العرشي

21

ترجمه استناد نهج البلاغه ( فارسى )

مؤلف « نهج البلاغه » ، شريف رضى در ديباچهء كتاب چنين گويد : در آغاز جوانى و بهار زندگانى به تأليف كتابى دست زدم ، شامل اخبار دلپسند و جواهر گفتارى كه خاص ائمه عليهم السلام است . انگيزه‌اى كه مرا بر اين كار داشت ، در طليعهء آن كتاب باز گفتم و آن را سرآغاز سخن قرار دادم ، هنگامى كه از ويژگيها و فضايل امير مؤمنان على عليه السلام بپرداختم ، گرفتاريهاى روزگار و موانع ليل و نهار از پايان بخشيدن به آن كتاب بازم داشت . كتاب را به بابها و هر باب را به فصلها تقسيم كرده بودم و در پايان آن فصلى بود متضمن سخنان كوتاه و كلمات قصار آن بزرگوار در پند و خرد و امثال و ادب و از آوردن خطبه‌هاى دراز و نامه‌هاى مفصل چشم پوشيده بودم . گروهى از دوستان و برادران در بدايع مضامين فصل نخستين در شگفت ماندند و از درخشندگى و تلألؤ آن سخنان به شگفتى در افتادند و از پاكيزگى آن حيرت كردند . پس ، از من خواستند تا از گزيدهء سخنان مولا امير المؤمنين عليه السلام در همهء فنون و رشته‌هاى گوناگون ، از خطبه‌ها ، نامه‌ها و پند و آداب كتابى فراهم آورم . . . إلخ . ( نهج البلاغه ، مقدمه ) از كلام شريف رضى چنين بر مى آيد كه « نهج البلاغه » را پس از فراغت از تأليف « الخصائص » ( 1 ) گرد آورى كرده است . شريف در شرح خطبهء بيستم گويد : و ما در كتاب « خصايص » بزرگى پايهء اين خطابه و برازندگى گوهر آن را يادآورى كرديم . ( نهج البلاغه ، خطبهء بيستم ، ج 1 ، ص 54 ) يك نسخهء بسيار نفيس و كهن از كتاب « خصايص الائمه » در كتابخانهء رامپور هندوستان به خط عبد الجبار بن الحسين بن ابو القاسم الحاج فراهانى كه ( در سال 553 ه 1158 م ) استنساخ شده است موجود مى باشد . ناسخ به خط خويش چنين نوشته است : كتاب « خصايص الائمة الاثنى عشر عليهم السلام ، تصنيف السيد الامام الرضى ذى الحسين محمد بن الحسين بن موسى الموسوى رضى اللّه عنه » ( 2 ) . اين عبارت صراحت دارد كه كتاب « الخصائص » از آثار شريف رضى مى باشد

--> ( 1 ) در شناسايى اين كتاب به كتابشناسى همين كتاب رجوع شود . ( 2 ) شروع تأليف اين كتاب سال 383 ه و سال ختم آن 400 بوده است .